रिंग ऑफ फायरमुळं जपानला भुकंपाचे तडाखे बसतात!

Editorial
Spread the love

जपानवासीयांची नववर्षाची सुरुवात भुकंपाच्या धक्क्यांनी झालीये. जपानमधील माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनूसार हा भुकंपाची तीव्रता ७.५ रिश्टर स्केल इतकी नोंदवण्यात आलीये. शिवा प्रशासनाने त्सुनामीचा इशारा ही दिला होता. जपानमध्ये दहशतीचं प्रचंड मोठं वातावरण आहे. त्सुनामीची पहिली बातमी वाजिमा शहरातून आली. प्रसारमाध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार तिथं सुमारे ४ फूट उंच लाटा उसळल्या. जपानच्या वेळेनुसार दुपारी ४.२१ वाजता या उंच लाटा दिसल्या. आतापर्यंत कोणत्याही नुकसानीचं वृत्त नाही. काही ठिकाणी एक मीटरपेक्षा कमी उंचीच्या लाटा उसळल्या. अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे की ५ मीटर (१६ फूट) उंच लाटा येऊ शकतात. किनारी भागात राहणाऱ्या लोकांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास सांगण्यात आलंय. सध्या तरी कोणाचा बळी गेल्याचं वृत्त नाहीये. तर दुसऱ्या बाजूला, रशियाने व्लादिवोस्तोक आणि सखालिन बेट या किनारी शहरामध्ये अलर्ट जारी केला आहे. हे बेट जपानच्या उत्तरेकडील भागात आहे.

त्सुनामी आहे की नाही कसं ठरतं

जपानच्या ‘त्सुनामी वॉर्निंग सिस्टीम’नुसार, भूकंपानंतर त्सुनामीचा इशारा किंवा इशारा जारी केला गेला. त्यानंतर समुद्रात 1 मीटर उंच लाटा उसळल्या, तर ती त्सुनामी श्रेणीत ठेवली जाते. त्यांची उंची नंतर 3 ते ५ मीटर असू शकते. जर लाटा ५ मीटरपर्यंत वाढल्या तर त्याला ‘मेजर त्सुनामी’ श्रेणीत ठेवलं जातं. जपानच्या हवामान संस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, इशिकावा प्रांतातील अनामिझू शहरात हा भूकंप झाला. त्याचे केंद्र पृथ्वीच्या १० किलोमीटर खाली होतं. भारतीय वेळेनुसार दुपारी १२.४० वाजता भूकंपाचे धक्के जाणवले. अवघ्या ८ मिनिटांनंतर, ६.२ तीव्रतेचा पहिला आफ्टरशॉक नोंदवला गेला. यानंतर ५.२ रिश्टर स्केलचा दुसरा आफ्टरशॉक नोंदवण्यात आला. ४ तीव्रतेचे २१ धक्के नोंदवले गेलेत.

फुकुशिमा प्लांटवर लक्ष

जपानी माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार, फुकुशिमा अणु प्रकल्पावर बारीक नजर ठेवली जात आहे., मार्च २०११ मध्ये जपानमध्ये ९ तीव्रतेच्या भूकंपामुळे त्सुनामी आली होती. त्यानंतर निर्माण झालेल्या त्सुनामीच्या लाटांनी फुकुशिमा अणु प्रकल्प उद्ध्वस्त केला होता. पर्यावरणाची हानी होण्याच्या दृष्टीने ही मोठी घटना मानली जात होती. त्यानंतर समुद्रात १० मीटर उंच लाटांनी अनेक शहरांमध्ये विध्वंस केला. यामध्ये सुमारे १६ हजार लोकांचा मृत्यू झाला.

रिंग ऑफ फायरवर वसलंय जपान

जपान भूकंपाच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील भागात आहे. वरचेवर तिथं भूकंप होत राहतात, कारण ते दोन टेक्टोनिक प्लेट्सच्या जंक्शनजवळ आहे. इशिकावा प्रीफेक्चर, जिथे भूकंप झाला, ते रिंग ऑफ फायरच्या अगदी जवळ आहे. समुद्राभोवती भूकंपाच्या फॉल्ट लाइनची घोड्याच्या नालच्या आकाराची मालिका आहे. रिंग ऑफ फायर हे असे क्षेत्र आहे जिथं महासागरीय टेक्टोनिक प्लेट्स कॉन्टिनेंटल प्लेट्ससह अस्तित्वात आहेत. जेव्हा या प्लेट्स एकमेकांवर आदळतात तेव्हा भूकंप होतो. त्यांच्या प्रभावामुळेच त्सुनामी होतात आणि ज्वालामुखीही फुटतात. जगातील ९०% भूकंप या रिंग ऑफ फायरमध्ये होतात. हे क्षेत्र ४० हजार किलोमीटरमध्ये पसरले आहे. जगातील सर्व सक्रिय ज्वालामुखीपैकी ७५% या प्रदेशात आहेत. १५ देश – जपान, रशिया, फिलीपिन्स, इंडोनेशिया, न्यूझीलंड, अंटार्क्टिका, कॅनडा, अमेरिका, मेक्सिको, ग्वाटेमाला, कोस्टा रिका, पेरू, इक्वेडोर, चिली, बोलिव्हिया हे रिंग ऑफ फायर अंतर्गत आहेत.

जगात दरवर्षी २० हजार भूकंप

दरवर्षी जगात अनेक भूकंप होतात, पण त्यांची तीव्रता कमी असते. राष्ट्रीय भूकंप माहिती केंद्र दरवर्षी सुमारे २०,हजार भूकंपांची नोंद करते. यापैकी १०० भूकंप असे आहेत की ज्यामुळे जास्त नुकसान होते. भूकंप काही सेकंद किंवा काही मिनिटे टिकतो. इतिहासातील सर्वात जास्त काळ टिकणारा भूकंप २००४ मध्ये हिंदी महासागरात झाला होता. हा भूकंप १० मिनिटे होता.

 59 Total Likes and Views

0 Comments

No Comment.